Historia kolei w krajach habsburskich
Historia kolei w krajach habsburskich

PoczÄ…tki

Początki kolejnictwa przypadają wewnątrz Austrii na pierwsze danie dziesięciolecia XIX wieku. Pierwotnie wagonami ciągniętymi na wskroś konie transportowano towary także materiały budowlane - do wnętrza 1810 powstała kolejka konna wewnątrz Styrii, do wnętrza górach Erzberg, przeznaczona do przewozu kamienia. Liczyła 22 kilometry. Pierwsza szereg żelazna publicznego użytku na kontynencie europejskim[3], podobnie konna, powstała w środku 1827. Był to sektor kolei konnej z Czeskich Budziejowic (Budweis) do Trojan (Trojern). Następnie przedłużono ją do Linzu (1828) plus do Gmunden (po 1834) (Czechy – Górna Austria); funkcjonowała jak Pferdeeisenbahn Budweis–Linz–Gmunden (Koněspřežná dráha České Budějovice–Linec–Gmunden). W 1830 otwarto szereg konną z Pragi (Prag) do Lán.

Na pierwszÄ… rzÄ…d parowÄ… należy byÅ‚o zaczekać do 6 stycznia 1838 – ukoÅ„czono wobec tego sektor k.k. priv. Kaiser-Ferdinand-Nordbahn (KFNB / Severní dráha císaÅ™e Ferdinanda / c.k. uprzyw. Kolei Północnej Cesarza Ferdynanda)[4] z Floridsdorf wobec Wiedniem do Deutsch Wagram. W stosunku do przodujÄ…cej w Å›rodku rozwoju kolejnictwa Wielkiej Brytanii byÅ‚o to poÅ›lizg wynoszÄ…ce 8 lat, niemniej jednak Austria nie pozostawaÅ‚a do wnÄ™trza tyle zbytnio innymi paÅ„stwami kontynentu. Kolej Północna dotarÅ‚a nastÄ™pnie do Brna (Brünn) (1839), do Przerowa (Prerau) i OÅ‚omuÅ„ca (Olmütz) w Å›rodku 1841, do Bogumina (Oderberg) wewnÄ…trz 1847 (granica pruska), do Trzebini wewnÄ…trz 1855 (Dolna Austria – Morawy – ÅšlÄ…sk - Galicja).

W 1840 otwarto złącze z Bratysławy (po węgiersku Pozsony, po niemiecku Pressburg, stara polska miano Pożoń) do Trnavy (Nagyszombát). Była to pierwsza szereg żelazna użytku publicznego na terenie obecnej Słowacji, oraz podobnie ówczesnych Węgier - środkiem napędowym dotychczasowy niemniej jednak nie parowozy, tylko konie. W tym samym roku rozpoczęła inicjatywa kolumna parowa Mediolan – Monza - druga na ziemiach włoskich. Wymienione wyżej żywot znajdowały się w środku rękach prywatnych.